Zorunlu Trafik Sigortası Şartlarında 2026 Değişikliği: Değer Kaybı ve Yeni Kurallar

Zorunlu Trafik Sigortası Genel Şartlarında Ne Değişti?

Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK), 14/5/2015 tarihli ve 29355 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Zorunlu Trafik Sigortası Genel Şartlarını birçok yönden yeniden düzenlemiştir. Değişiklik, teminat türlerinin tanımından hasar onarımında kullanılacak parça kurallarına kadar geniş bir alanı kapsamaktadır. Düzenleme 1 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girmekte olup, bu tarihten sonra düzenlenecek poliçeler ve gerçekleşecek kazalar bakımından önem taşımaktadır. Antalya'da araç sahipleri ve trafik kazası mağdurları açısından bu değişikliklerin pratik sonuçları doğrudan hissedilecektir.

Antalya bölgesinde her yıl çok sayıda trafik kazası tazminat süreci yürütülmekte olup, yeni Genel Şartlar bu süreçlerin işleyişini doğrudan etkilemektedir. Antalya'da araç sahibi olan veya trafik kazası mağduru olan kişilerin, hak kaybı yaşamamak için bu değişiklikleri yakından takip etmesi önerilir.

Değer Kaybı Teminatı Artık Otomatik Talep Sayılıyor

Yeni düzenlemenin en önemli yeniliği değer kaybı teminatıdır. Değer kaybı, bir aracın kaza öncesindeki ikinci el satış değeri ile onarım sonrasındaki ikinci el satış değeri arasındaki fark olarak tanımlanır. Genel Şartlara göre artık araç hasarı için başvuran hak sahibi, ayrıca talepte bulunmasına gerek kalmadan değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edilmektedir. Antalya'da bu yenilik, kaza sonrası hak kaybını önemli ölçüde azaltacak niteliktedir.

Bu düzenleme, uygulamada birçok mağdurun bilgi eksikliği nedeniyle değer kaybı talebini ileri sürememesi sorununu ortadan kaldırmaktadır. Antalya bölgesinde meydana gelen trafik kazalarında araç sahipleri çoğu zaman yalnızca onarım bedelini talep etmekte, değer kaybını gözden kaçırmaktaydı. Yeni kurala göre maddi hasar başvurusu, değer kaybı başvurusunu da kendiliğinden içermektedir.

Değer Kaybı Nasıl Hesaplanır?

Değer kaybı tutarı, Kurum tarafından belirlenecek usul ve esaslara göre atanacak bir sigorta eksperi tarafından tespit edilir. Eksper hesaplamada aşağıdaki ölçütleri dikkate alır: aracın markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi, hasar gördüğü kısımlar, geçmiş hasar durumu ile kaza öncesi ve onarım sonrası ikinci el satış değeri arasındaki fark. Araç hasarına ilişkin eksper atanması halinde, aynı eksper değer kaybı tutarına ilişkin tespitine de raporunda yer vermek zorundadır. Antalya'da yürütülen tazminat dosyalarında bu rapor, talep edilecek tutarın belirlenmesinde temel dayanak olarak kullanılır.

Sigortacının Bir İş Günü İçinde Bildirim Yükümlülüğü

Genel Şartlara eklenen önemli bir güvence, sigortacının hesaplanan değer kaybı tutarını en geç nihai eksper raporunun kendisine ulaştığı tarihi takip eden iş günü içerisinde hak sahibine bildirme zorunluluğudur. Bu bildirim yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla yapılabilir. Bu kısa süre, Antalya'daki kaza mağdurlarının tazminat sürecini hızlandırması bakımından lehe bir düzenlemedir.

Teminat Türleri Yeniden Düzenlendi

Genel Şartların A.5 maddesi tamamen yeniden yazılarak teminat türleri dört ana başlık altında düzenlenmiştir. Antalya'da yürütülen tazminat dosyalarında bu ayrımın doğru kurulması, talep edilecek kalemlerin eksiksiz belirlenmesi açısından kritiktir.

Maddi Zararlar Teminatı

Maddi zararlar teminatı, hak sahibinin zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmayı kapsar. Değer kaybının bu teminata açıkça dahil edilmesi, önceki dönemdeki tereddütleri ortadan kaldırmaktadır. Antalya'da maddi hasarlı kazalarda araç sahipleri böylece hem onarım bedelini hem de değer kaybını tek başvuruyla talep edebilmektedir.

Sağlık Giderleri Teminatı

Sağlık giderleri teminatı, üçüncü kişinin trafik kazası nedeniyle eski haline dönmesini sağlamaya yönelik protez organ bedelleri dahil tüm tedavi giderlerini içerir. 2918 sayılı Kanunun 98 inci maddesi kapsamındaki sağlık giderleri, genel sağlık sigortalısı sayılanlar bakımından Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olup, bu giderler için sigorta şirketinin ve Güvence Hesabının sorumluluğu bulunmamaktadır. Buna karşılık, tedavi sürecindeki ve sürekli sakatlık sonrası tıbben gerekli bakıcı giderleri bu teminattan karşılanır. Antalya'da tedavi gören kaza mağdurları için bu ayrımın doğru kurulması, doğru kuruma başvuru yapılması açısından önemlidir. Bakıcı ihtiyacının belirlenmesinde Kurul Raporu esas alınır. Antalya'da ağır yaralanmalı kazalarda bakıcı giderleri, mağdurun tedavi sürecinde önemli bir tazminat kalemi oluşturmaktadır.

Sakatlanma Teminatı

Sakatlanma teminatı, üçüncü kişinin sürekli sakatlığı nedeniyle ileride ekonomik olarak uğrayacağı maddi zararları, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümlerine göre karşılar. Trafik kazası nedeniyle oluşan geçici iş göremezlik ve sürekli sakatlık bu teminat kapsamındadır. Önemli bir güvence olarak, kazaya ilişkin resmi belgelerde illiyet bağı tespiti yer alıyorsa, bunun aksini ispat yükü sigorta şirketine aittir. Bu kural, Antalya'da açılan sürekli sakatlık tazminatı davalarında mağdurun konumunu güçlendirmektedir.

Destekten Yoksun Kalma (Ölüm) Teminatı

Destekten yoksun kalma teminatı, üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla ölenin desteğinden yoksun kalanların destek zararlarını, yine 6098 sayılı Kanunun haksız fiil hükümlerine göre karşılayan teminattır. Tazminat miktarının tespitinde ölen kişi esas alınır. Antalya bölgesinde ölümlü trafik kazalarında, ölenin desteğinden yoksun kalan yakınların bu teminata başvurma hakkı bulunmaktadır.

Hasarlı Araç Onarımında Parça Değişim Kuralları

Genel Şartların B.2 maddesinde parça değişimine ilişkin kurallar yeniden düzenlenmiştir. Buna göre hasar gören orijinal parçanın onarımı mümkün değilse, kural olarak orijinal parça ile değiştirilir. Ancak hak sahibinin onayının alınması veya orijinal parça ile değişimin mümkün olmaması halinde, parça yeniden kullanılabilir ya da eşdeğer parça ile değiştirilebilir. Antalya'da onarım gören araçlarda hangi parçanın takıldığı, tazminat tutarını etkileyen önemli bir husustur.

Bu noktada hak sahibi lehine kritik bir kural getirilmiştir: hak sahibinden onay alındığını veya orijinal parça ile değişimin mümkün olmadığını ispat yükü sigortacıya aittir. Ayrıca bu uygulama sonucunda araçta bir kıymet artışı meydana gelse dahi, bu fark tazminat miktarından indirilemez. Hasar gören parçanın orijinal olmaması halinde ise tam tersi bir sıra izlenir; öncelikle yeniden kullanılabilir veya eşdeğer parça tercih edilir. Antalya bölgesinde araç onarımı yaptıran kaza mağdurlarının, bu ispat yükünü bilerek hareket etmesi önemlidir.

Ağır Hasarlı Araçlarda "Trafikten Çekilmiştir" Şartı

Yeni düzenlemeye göre, zarar gören aracın Kurumca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde ağır hasara uğradığı eksper raporuyla tespit edilmişse, aracın "trafikten çekilmiştir" kaşeli tescil belgesi sigortacıya ibraz edilmeden tazminat ödenmez. Bu kural, ağır hasarlı araçların trafiğe yeniden çıkarılmasının önüne geçmeyi amaçlamaktadır. Antalya'da ağır hasar gören bir aracın sahibi, tazminatını alabilmek için öncelikle bu tescil işlemini tamamlamak durumundadır.

Kaza Yerini Terk Etme İstisnasının Yumuşatılması

Genel Şartların teminat dışı halleri düzenleyen B.4 maddesinde önemli bir insani değişiklik yapılmıştır. Kural olarak sigortalının olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu gibi belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması teminat dışıdır. Ancak yeni düzenlemeyle, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma hali ile bedeni hasara neden olan kazalarda tedavi veya yardım amacıyla sağlık kuruluşuna gitme gibi zorunlu haller bu kapsamdan çıkarılmıştır. Böylece hayati tehlike altında veya yaralı bir kişiye yardım amacıyla kaza yerini terk eden kişi, teminat hakkını kaybetmemektedir. Antalya'da meydana gelen yaralanmalı kazalarda bu istisna, vicdani ve hukuki açıdan önemli bir koruma sağlamaktadır.

Kalıcı Veri Saklayıcısı ve Eşdeğer Parça Belgelemesi

Genel Şartlara eklenen yeni bir tanım "kalıcı veri saklayıcısı" kavramıdır. Kalıcı veri saklayıcısı, tarafların gönderdiği veya kendilerine gönderilen bilgiyi değiştirilmeden saklamayı ve aynen ulaşılmasını sağlayan her türlü aracı ifade eder. Bu kapsamda kısa mesaj, elektronik posta, internet, mobil uygulama, disk, hafıza kartı ile Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi veya e-Devlet üzerinden kurulacak yapılar sayılmıştır. Böylece sigortacının bildirimleri dijital yollarla geçerli biçimde yapılabilmektedir. Antalya'da poliçe sahipleri, bu sayede bildirimleri elektronik ortamda da takip edebilecektir.

Ayrıca eşdeğer parça belgelendirme esaslarını belirleme yetkisi, önceki düzenlemedeki Hazine ve Maliye Bakanlığı genelgesinden çıkarılarak, 5684 sayılı Kanunun 11 inci maddesi uyarınca Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına bırakılmıştır. Genel Şartların Ek-1, Ek-2, Ek-3 ve Ek-7 ekleri yürürlükten kaldırılmış, Ek-6 ise yeniden düzenlenmiştir. Antalya'da sigorta uyuşmazlıklarını takip eden taraflar açısından bu ek değişikliklerinin de dikkate alınması gerekir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik — Resmî Gazete, 12 Haziran 2026, Sayı 33278

"Bu teminat kapsamında araç hasarı için başvuruda bulunan hak sahibi, değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edilir. Sigortacı, hesaplanan değer kaybı tutarını, en geç nihai eksper raporunun kendisine ulaştığı tarihi takip eden iş günü içerisinde hak sahibine bildirir."